Verslag ontmoeten om te filmen: van reuzen tot archiefbeelden
21 oktober 2026
Lees en bekijk hieronder hoe het eraan toeging op de open intervisie!
6 oktober 2026 | Brussel
Hoe film je een reus zonder alleen te tonen hoe hij door de straten trekt? En wat vertellen oude beelden over een erfgoedpraktijk die vandaag nog volop leeft? Tijdens de intervisie Ontmoeten om te filmen gingen immaterieel-erfgoedbeoefenaars, erfgoedprofessionals en filmmakers samen op zoek naar antwoorden. Ze stelden hun filmplannen voor, legden nieuwe contacten en wisselden ideeën uit over hoe je immaterieel erfgoed in beeld brengt.
Filmplannen delen en partners vinden
De namiddag begon met korte pitches van de piloottrajecten binnen de Train the Trainer audiovisueel documenteren van immaterieel erfgoed. De deelnemers kregen een inkijk in projecten over onder meer de Heusdense Koers, de touwslagerij in het Karrenmuseum, circus, boogschieten, reuzen en culinaire tradities. Ook de reus van Kontich en het Jenevermuseum stelden hun plannen voor. BreedBeeld vzw en de uitleendienst van ECRU lichtten toe welke ondersteuning ze kunnen bieden.
Elk project vertrekt vanuit een andere praktijk, maar de vragen zijn vaak herkenbaar. Hoe maak je zichtbaar wat een ambacht of traditie voor mensen betekent? Wie krijgt een stem in de film? En hoe breng je niet alleen de handelingen in beeld, maar ook de verhalen, relaties en emoties die erbij horen?
Speed daten om te filmen
Tijdens een begeleide speed dating gingen deelnemers met die vragen bij elkaar langs. Ze vertelden wat ze zochten, deelden ideeën en verkenden mogelijke samenwerkingen. Wie een erfgoedpraktijk wil filmen, vindt immers niet altijd zelf de juiste maker of technische ondersteuning. En omgekeerd kan een filmmaker via zo'n ontmoeting een praktijk leren kennen die nieuwe mogelijkheden biedt.
Wat kan een archiefbeeld vertellen?
In de sessie Aan de slag met archiefbeelden? nam filmmaker en beeldonderzoeker Wieke Kapteijns de deelnemers mee in de mogelijkheden van bestaand beeldmateriaal. In zijn film Als ze er niet is combineert hij onder meer digitale beelden, video's van zijn vader en materiaal uit het VRT-archief. Verschillende soorten beelden krijgen zo samen een plek in één persoonlijk verhaal.
Maar archiefbeelden zijn niet zomaar illustraties. Welke beelden je kiest en hoe je ze monteert, beïnvloedt hoe kijkers een persoon, gemeenschap of praktijk zien. Wat laten de beelden zien? Wat vertellen ze niet? En hoe kijk je ernaar met de kennis van mensen die de traditie zelf beleven?
De reus Contios van Kontich vormde een concrete aanleiding om die vragen te verkennen. Wat als je de reus zelf als personage opvoert en de wereld vanuit zijn perspectief toont? Of als je inzoomt op de mensen die hem dragen en begeleiden? Hun verhalen kunnen laten zien hoe een reus mensen samenbrengt en welke samenwerking achter de praktijk schuilgaat. Ook persoonlijke ervaringen, bijvoorbeeld van iemand die ondanks fysieke beperkingen meehelpt om de reus voort te duwen, kunnen een film een onverwachte invalshoek geven. Zo verschuift de aandacht van de reus als indrukwekkende verschijning naar de mensen en relaties die hem tot leven brengen. Een herkenbaar, persoonlijk verhaal kan bovendien iets vertellen over bredere thema's, zoals verbondenheid en samen dingen mogelijk maken.
Eén beeld, veel mogelijkheden
In een tweede sessie gingen Laura Danckaert (CAG) en Saskia Smith (Werkplaats immaterieel erfgoed) aan de slag met de vraag hoe hetzelfde beeldmateriaal voor verschillende doeleinden kan worden ingezet. Hergebruik biedt kansen, maar roept ook vragen op wanneer beelden deel uitmaken van verschillende producties die samen met erfgoedgemeenschappen worden gemaakt.
Laura lichtte haar ervaringen toe met participatief documenteren van het opleiden van trekpaarden, en de making of van de bekroonde documentaire Water & Land.
Saskia vertelde hoe ze de researchbeelden rond Turkse orale tradities probeert te combineren en te gebruiken voor een experimentele, niet-tekstuele registratie op het platform immaterieelerfgoed.be.
Verder filmen, verder uitwisselen
De intervisie bracht mensen samen die elk vanuit hun eigen ervaring naar audiovisueel documenteren kijken. De uitwisseling maakte duidelijk dat een film over immaterieel erfgoed niet alleen draait om wat er voor de camera gebeurt. Ook de mensen achter de praktijk, de keuzes van de maker en de manier waarop beelden worden gebruikt, bepalen welk verhaal uiteindelijk verteld wordt.
De deelnemers namen nieuwe ideeën en contacten mee naar hun eigen filmprojecten. Op 11 maart 2027 komen ze opnieuw samen tijdens de slotconferentie om ervaringen te delen en verder te bouwen op wat ze onderweg hebben geleerd.
Beelden Intervisie ontmoeten om te Filmen © Dieter Van Fraechem (BBLAU Productions) voor Bokrijk & Werkplaats immaterieel erfgoed, 2026, CC BY-NC 4.0.
Filmen met focus: Wat heb je écht nodig om te beginnen? (Try-out)
Publicaties
Publicaties
Wil je een ambacht, traditie of ander immaterieel erfgoed vastleggen op beeld, maar weet je niet welke apparatuur je nu écht nodig hebt? Speciaal voor de Train the Trainer-opleiding 'Audiovisueel documenteren' maken we een nieuwe reeks basisvideo's. In deze video gaan we dieper in op filmmateriaal.
Meer lezen
Verslag Workshopdag Filmen om te borgen
Artikels
Artikels
Op woensdag 6 mei 2026 vond de workshopdag “Filmen om te Borgen” plaats.
Deze inspirerende dag bracht erfgoedbeoefenaars, erfgoedprofessionals, videomakers en geïnteresseerden samen rond één centrale vraag: hoe kan film bijdragen aan het duurzaam borgen van immaterieel erfgoed?
Meer lezen
Zo film je levend erfgoed: terugblik op de studiedag in Cinema Palace
Artikels
Op dinsdag 24 maart verzamelden 76 immaterieel-erfgoedbeoefenaars, erfgoedprofessionals en videomakers in Cinema Palace in Brussel voor de studiedag “Levend erfgoed filmen”.
Meer lezen
Acht nieuwe piloottrajecten binnen “Train the Trainer” van start
Artikels
Met de open call Levend erfgoed filmen zetten acht piloottrajecten hun schouders onder één gedeelde ambitie: immaterieel erfgoed op een heldere, participatieve en ethische manier in beeld brengen. Ze willen hun erfgoedpraktijk zichtbaar maken én tegelijk leren hoe ze dat zelf kunnen filmen, nu en in de toekomst. Ook leren ze hoe ze die kennis kunnen doorgeven aan anderen.
Meer lezen
Match Making Muur
Templates
Templates
Zoek je een erfgoedgemeenschap om mee aan de slag te gaan? Of wil je graag een erfgoedpraktijk in beeld brengen maar zoek je nog een filmmaker of (professionele) begeleider? Voeg dan hieronder jouw zoekertje toe in de 'Match Making Muur'!
Meer lezen
Studiedag “Levend erfgoed filmen”
Artikels
Op 24 maart 2026 trappen we het Train-the-Trainer leertraject af! Schrijf je hier in!
Meer lezen